Bồi thường cho những hộ dân bị ảnh hưởng khi nâng cấp QL19
Bộ GT-VT vừa ra thông báo kết luận của Bộ trưởng Bộ GTVT Trần Hồng Minh tại cuộc họp về một số nội dung liên quan đến các dự án trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.Theo đó, Bộ trưởng Bộ GTVT Trần Hồng Minh thống nhất sự cần thiết nghiên cứu phương án đầu tư đường trên cao dọc theo quốc lộ 51 (đoạn từ ngã tư Vũng Tàu đến Cổng 11, thuộc địa bàn TP.Biên Hòa) nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông tại đoạn đường trên.Đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai căn cứ luật Đường bộ và các văn bản hướng dẫn có liên quan để đầu tư xây dựng theo thẩm quyền ngay sau khi được Bộ GTVT bàn giao.Bộ GTVT cũng đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai nghiên cứu bổ sung quy hoạch đường trên cao vào quy hoạch chung xây dựng TP.Biên Hòa theo hướng đường cao tốc đô thị để làm cơ sở triển khai thực hiện. Nghiên cứu phạm vi, đánh giá tác động về phương án đầu tư để bảo đảm hiệu quả.Ngoài ra, do trên quốc lộ 51 đang còn tồn tại dự án BOT quốc lộ 51, nên Bộ trưởng Bộ GTVT giao Cục Đường bộ Việt Nam xử lý dứt điểm các vướng mắc liên quan đến hợp đồng dự án BOT quốc lộ 51; đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan xác lập sở hữu toàn dân, bàn giao quốc lộ 51 để tỉnh Đồng Nai quản lý, hoàn thành trước ngày 30.4.2025.Trước đó, vào đầu tháng 1.2025, Công ty CP Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM đề xuất với Đồng Nai về dự án làm đường trên cao dọc quốc lộ 51 (đoạn từ ngã ba Vũng Tàu đến Cổng 11, dài khoảng 5,5 km). Dự án được đầu tư theo hình thức đầu tư đối tác công tư (PPP) với tổng mức đầu tư hơn 12.800 tỉ đồng.Tuyến đường trên cao được xây dựng theo tiêu chuẩn đường trục chính đô thị, vận tốc thiết kế 80 km/h và có quy mô 6 làn xe.Tấn công tên lửa gần phủ tổng thống Afghanistan
Hành quân đến sân Tam Kỳ chiều 28.2 tại vòng 14 V-League 2024 - 2025, CLB Hải Phòng của Đình Triệu đặt ra mục tiêu cố gắng có điểm. Thực tế, mọi thứ đã diễn ra rất thuận lợi theo tính toán của thầy trò HLV Chu Đình Nghiêm.Sau hiệp 1 chơi chặt chẽ và hòa 0-0, CLB Hải Phòng bất ngờ tăng tốc ở đầu hiệp 2 và được tưởng thưởng bởi pha lập công của hậu vệ Đặng Văn Tới ở phút 58.Chỉ 8 phút sau đó, cách biệt đã được nhân đôi thành 2-0 cho đội khách khi Nguyễn Tuấn Anh sút tung lưới thủ môn Văn Công. Kịch tính của trận đấu tăng cao sau tình huống Samson rút ngắn tỷ số còn 1-2.Đây là bàn thắng thứ 3 từ đầu mùa của lão tướng 37 tuổi này, giúp anh tạm thời dẫn đầu danh sách ghi bàn của CLB Quảng Nam. Hy vọng đã thắp sáng khi ngay sau đó tiền vệ Bissainthe nhận thẻ đỏ trực tiếp khiến đội khách chỉ còn 10 người trên sân.Trong phần còn lại của trận đấu, bóng hầu như chỉ lăn trên phần sân của đội khách. Nhưng sự tập trung của hàng thủ đội bóng áo đỏ đã giúp họ bảo toàn chiến thắng sít sao 2-1, rời sân Tam Kỳ với 3 điểm quý như vàng.Với 3 điểm quý giá ở vòng 14 này, CLB Hải Phòng đã có được 17 điểm để tạm thời vươn lên thứ 8 ở bảng xếp hạng. Thầy trò HLV Chu Đình Nghiêm xem như đã trải qua được giai đoạn khó khăn để tăng tốc ấn tượng ở đầu giai đoạn lượt về.Điểm lại, các học trò của HLV Chu Đình Nghiêm đã có 2 chiến thắng liên tiếp, giành 7 điểm trong 4 trận gần nhất để tạm thoát khu vực "cầm đèn đỏ" để tiến đến giữa bảng xếp hạng.Thủ môn Đình Triệu cho biết: "Trận đấu diễn ra chặt chẽ vì 2 đội rất hiểu nhau. Mục tiêu của chúng tôi là chắt chiu từng điểm số. Trận đấu rất quan trọng, rất may mắn CLB Hải Phòng đã có được 3 điểm.Tình huống khi đội bạn gỡ 1-2, Bissainthe muốn ôm bóng để làm chậm trận đấu lại một chút. Tôi không quan sát rõ lắm tình huống đó, nhưng phản ứng của bạn ấy là không nên vì tấm thẻ đỏ khiến đội rất khó khăn khi thiếu người.CLB Hải Phòng đang trải qua thời điểm khó khăn. Chúng tôi đặt mục tiêu có điểm để có thể đặt mục tiêu chiến thắng. Từ đó anh em trong đội sẽ tự tin và thăng hoa. CLB Hải Phòng sẽ chắt chiu từng điểm số".FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
Christopher Nolan nhận 100 triệu USD từ phim 'Oppenheimer' sau khi đoạt Oscar
Khoảnh khắc châm bếp lửa luộc nồi bánh chưng là khoảnh khắc mà cả trẻ con lẫn người lớn đều thích thú. Ngọn lửa bập bùng, thỉnh thoảng lại được nghe những tiếng nổ lách tách của những thanh củi. Mùi của vỏ trấu cháy, hơi ấm của bếp lửa, tiếng nước sôi ùng ục. Mùi nếp, mùi lá dong bốc lên. Đó là lúc toàn bộ các giác quan được cảm nhận một cách chân thực và sâu sắc nhất mùi vị của sự đoàn viên, ấm cúng.
Vòng loại giải futsal nữ châu Á 2025 đã kết thúc. Ở lượt trận cuối cùng bảng D diễn ra hôm 19.1, đội tuyển futsal nữ Việt Nam có trận hòa kịch tính 2-2 trước đối thủ ngang tài ngang sức Đài Loan. Đoàn quân của HLV Nguyễn Đình Hoàng vượt qua vòng loại với thành tích bất bại (2 thắng, 1 hòa). Trước đó, các cô gái Việt Nam lần lượt đánh bại Myanmar 5-1, thắng Ma Cao 21-0.Đội tuyển futsal nữ Việt Nam đi tiếp với vị trí nhất bảng D, khi có cùng 7 điểm với Đài Loan, nhưng hơn đối thủ về hiệu số bàn thắng bại (25 so với 22). Việt Nam cũng là đội bóng đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á giành vé vào chơi VCK futsal nữ châu Á 2025.Các đội bóng còn lại sẽ tranh tài ở VCK futsal nữ châu Á 2025 gồm: Trung Quốc, Thái Lan, Iran, Nhật Bản, Uzbekistan, Indonesia, Đài Loan, Hồng Kông, Bahrain, Philippines, Úc. Trong đó, Trung Quốc (chủ nhà) và hai đội lọt vào chung kết giải trước là Iran và Nhật Bản được đặc cách không cần đá vòng loại.Đội tuyển futsal nữ Thái Lan và Indonesia cùng có thành tích toàn thắng ở vòng loại. "Voi chiến" thắng cả 4 trận ở bảng A (có 5 đội). Trong khi đó, đội bóng xứ vạn đảo thắng cả 3 trận ở bảng B. Philippines giành vé vớt ở bảng C, khi đi tiếp với tư cách là đội đứng 3 có thành tích tốt nhất tại vòng loại.VCK giải futsal nữ châu Á 2025 có 12 đội tham dự. Theo đó, đội tuyển futsal nữ Việt Nam nằm ở nhóm hạt giống số 2. Lễ bốc thăm chia bảng VCK sẽ diễn ra tại Trung Quốc vào ngày 7.2.Tại VCK futsal nữ châu Á 2025, 12 đội được chia đều vào 3 bảng, đá theo thể thức vòng tròn 1 lượt để tính điểm xếp hạng. Đội đứng nhất và nhì ở mỗi bảng, cùng 2 đội đứng thứ ba có thành tích tốt nhất sẽ tiếp tục vào chơi ở vòng tứ kết.VCK futsal nữ châu Á 2025 cũng đồng thời là vòng loại của World Cup futsal nữ 2025 (lần đầu tiên tổ chức). Theo đó, 3 đội có thành tích tốt nhất tại VCK futsal nữ châu Á 2025 sẽ góp mặt ở World Cup.
Chủ tịch Hội đồng quản trị VNDIRECT gửi tâm thư cho khách hàng
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
